Menu Close

ಸಂಗಮನ ನಿಸಿಧಿಸ್ಮಾರಕ.

ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ, ಹಾವೇರಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ, ಸಂಗೂರಿನ ಬಸ್ತಿಮಟ್ಟಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಈ ನಿಸಿಧಿ ಸ್ಮಾರಕ ಇದೆ. ನಿಸಿಧಿ ಎಂದರೆ ಜೈನ ಮುನಿ, ಶ್ರಾವಕ, ಶ್ರಾವಕಿಯರು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿ – ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಸ್ಮರಣೆಗಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಸ್ಮಾರಕ.

ಇದೊಂದು ಕುಟುಂಬ ನಿಸಿಧಿಯಾಗಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು ಒಂಭತ್ತು ಜನ ಸಮಾಧಿಮರಣ ಹೊಂದಿದ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ ೧೩೯೬ ರಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಈ ನಿಸಿಧಿ, ೨ನೆಯ ಹರಿಹರ(ವಿಜಯನಗರ)ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಗೋವೆಕದಂಬರ ಮಾಧವನ ಅಪ್ರತಿಮ ದಂಡನಾಯಕ ಸೇನಾನಿ ಜೈನ ಮಲ್ಲಪ. ರಾಜನಿಂದ ಚಂಗಾಪುರ (ಸಂಗೂರು) ಮಲ್ಲಪನಿಗೆ ದತ್ತಿಯಾಗಿ ದೊರೆಕಿತು. ಅವನ ವಂಶಜರೂ ಈ ಊರನ್ನು ಆಳಿದರು. ಮಲ್ಲಪ, ಅವನ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಸಂಕದೇವ- ಸಾವಿಭಾಯಿ, ಹೆಂಡತಿ ಮರುದೇವಿ, ಮಕ್ಕಳಾದ ಶಂಖದೇವ, ಹರಿಹರದೇವ, ಸಂಗಮದೇವ, ಸೊಸೆ ಸಾಮಾಯಿ ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಗನೊಬ್ಬ ಹೀಗೆ ೦೯ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗದ ಪರೋಕ್ಷವಿನಯಾರ್ಥವಾಗಿ ಇದೇ ಕುಟುಂಬದ ನೇಮಂಣ ಎಂಬುವನು ಈ ಸ್ಮಾರಕ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ.

ಈ ನಿಸಿಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದಂಡನಾಯಕನಾಗಿದ್ದ ಸಂಗಮನು ಸಂನ್ಯಸನ ಮರಣ ವ್ರತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ, ಅನುಷ್ಠಾನಿಸುವ, ಆಹ್ವಾನಿಸುವ ಚಿತ್ರಣ ಮನೋಜ್ಞ ವಾಗಿ ಒಡಮೂಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಚಲನಶೀಲತೆ ಹೊಂದಿರುವುದು ವಿಶೇಷ. ಸಂಗಮನ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತಜನ ಬೆರಗಾದರೆ ಪ್ರಜೆಗಳು ಮರುಗಿದರು.,ಆಕ್ರಂದಿಸಿದರು ಅವರ ಮುಖಕಮಲಗಳು ಬಾಡಿದವು, ನಿರ್ಗತಿಕರು ಮತ್ತೆ ಅನಾಥರಾದರು ಎಂದೂ ಕಲಾವಿದರು ನಾವು ಯಾರ ಮುಂದೆ ಹಾಡುವೆವು, ಕುಣಿಯುವೆವು, ಯಾರನ್ನು ಬೇಡಬೇಕು ಎಂದು ಆಕ್ರಂದಿಸಿದರು. ಒಂದು ಸಂನ್ಯಸನ ಮರಣದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕವಿ ಅಕ್ಷರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜೀವಂತಗೊಳಿಸಿದರೆ; ಶಿಲ್ಪಿ ತನ್ನ ಕಲಾ ಕೌಶಲ್ಯದ ಮೂಲಕ ಮರುಹುಟ್ಟು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಇಡಿ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆಯೆ ಈ ಸಂಗಮ ಸಂನ್ಯಸನ ಮರಣದ ವ್ರತವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಏನೋ ಅನ್ನಿಸದೆ ಇರದು. ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ನೇರವಾಗಿ ನೋಡಿ.

ಇದೇ ರೀತಿಯ ಕುಟುಂಬ ನಿಸಿಧಿಗಳು ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಡಕೋಳ, ಆಡೂರು, ಹೆರೂರು ಮುಂತಾದ ಕಡೆ ಇವೆ. ಇಡೀ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೂ ಹಲವಾರು ಕಡೆ ಇವೆ.

ಅಂದಹಾಗೆ ಸಂಗಮನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ, ಶಂಭವನಾಥ, ಅನಂತನಾಥ ಎಂಬ ಮೂರು ಜಿನಾಲಯಗಳು ಸಂಗೂರಲ್ಲಿ ಇದ್ದವು.

ಆಧಾರ.
ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ ಸಂ-೧೮ ಸಂಗೂರು, ನಂ ೨೭೪ ನೋಡುವುದು.